‘Claiming a Museum of Contemporary Art”,Waste/d Pavilion, Episode 1

‘Claiming a Museum of Contemporary Art”

Research presentation and discussion with the audience as part of the public program of Waste/d Pavilion, Episode 1

Thursday 19/5, 18.00-20.00 (in Greek) at State of Concept

with Marina Markellou, Tina Pandi and their guest  Esther Solomon.

Shortly before the end of the first episode of Waste/d Pavilion, State of Concept Athens and Temporary Academy of Arts a research presentation and open discussion entitled ‘Claiming a Museum of Contemporary Art” took place.

In Greece, the first steps for the establishment and operation of a state museum of contemporary art are traced back to the mid-1970s, within a dynamic field of artistic and cultural fermentation and institutional process.

What kind of museum of contemporary art was desired by artists and other professionals in the field of art? What artistic initiatives and narratives emerged? What kind of institutional discourses were developed? The presentation focuses on examples of attempts for the establishment of a state museum of contemporary art in the country in 1976, to the establishment of the National Museum of Contemporary Art (EMST) in 1997.

The aim is to highlight different episodes: the artistic and institutional initiatives that took place around the establishment, the operation and role of a museum of contemporary art, as well as to explore the relations with broader issues of institution building in the Greek field. From the artistic claim for a “museum-living organism” in the first years of the post-dictatorship period, to the museum-network of the architect Mit Mitropoulos, the presentation will attempt a critical framework of forgotten and less prominent views of the museum of contemporary art.

What are the main axes of cultural and political processes for the establishment of a museum of contemporary art in Greece, what is the institutional and legal framework for the operation of museums of contemporary art, are some of the questions that arise, which address a number of critical issues concerning the real and imaginary process of “instituting”. An opportunity to activate in the present abject, surplus, omitted, waste / d narratives.

Pandi and Markellou will present their research on which their guests will respond and then there will be an open discussion with the audience.

Dr. Marina Markellou is a lawyer specialized in Intellectual Property Law. After completing her studies at the School of Law of the Aristotle University of Thessaloniki and receiving a MASTER 2 Spécialité Créations Immatérielles at the Université Montpellier I, France, in Intellectual Property, she continued at the same university with a PhD thesis entitled: “The Copyright Contracts under French, German and Greek law,” as a scholarship holder of the State Scholarships Foundation. She subsequently completed a post-doctoral thesis at the Law Department, Université de Poitiers, France on artistic appropriation. During the last decade she is or has been a lecturer at the Ionian University, the Panteion University, the Hellenic Open University, the University of Nicosia, and the Open University of Cyprus, teaching at undergraduate and postgraduate level intellectual property law, cultural heritage law and business law.

Tina Pandi is an art historian and curator. She holds a PhD in Art History from the Université Paris Nanterre. Her doctoral thesis focuses on approaches to the system of artistic practice and in particular the medium of drawing during the period 1965-1975. Since 2006 she has been working as a curator at the Department of Painting and Three-Dimensional Works of the National Museum of Contemporary Art in Athens, engaging in writing, research and curatorial work. She has curated numerous monographic, retrospective and group exhibitions of historical and contemporary artists. In 2021 she worked at the University of Thessaly where she taught a course on curatorial practices. Her texts have been published in international journals and numerous catalogs and she has presented her research at international conferences and public programs.

Διεκδικώντας ένα Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Καλλιτεχνικές αφηγήσεις / θεσμικοί λόγοι στο ελληνικό πεδίο (1976-1997)

Παρουσίαση έρευνας και ανοιχτή συζήτηση με τις Μαρίνα Μαρκέλλου και Τίνα Πανδή και τη προσκεκλημένη τους Εσθήρ Σολομών.

Πέμπτη 19.05.2022, 18.00-20.00, State of Concept Athens
Στον ελληνικό χώρο, η ίδρυση και η λειτουργία ενός κρατικού μουσείου σύγχρονης τέχνης αναδεικνύεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 σε ένα δυναμικό πεδίο καλλιτεχνικών και πολιτιστικών ζυμώσεων και θεσμικών διεργασιών.

Τι είδους μουσείο σύγχρονης τέχνης διεκδίκησαν οι καλλιτέχνες και άλλοι επαγγελματίες του χώρου της τέχνης; Ποιες καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες και αφηγήσεις αναδύθηκαν; Ποιοι θεσμικοί λόγοι αναπτύχθηκαν; Η ανοιχτή συζήτηση εστιάζει στο παράδειγμα συγκρότησης ενός κρατικού μουσείου σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα από το 1976 έως και την ίδρυση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) το 1997. Στόχος είναι να αναδείξει διαφορετικά επεισόδια, τις καλλιτεχνικές δηλαδή και θεσμικές πρωτοβουλίες που πραγματοποιήθηκαν γύρω από την ίδρυση, τη λειτουργία και τον ρόλο ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης, καθώς και να ανιχνεύσει τις σχέσεις με ευρύτερα ζητήματα συγκρότησης θεσμών στο ελληνικό πεδίο. Από την καλλιτεχνική διεκδίκηση για ένα “μουσείο-ζωντανό οργανισμό” στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, στο μουσείο-δίκτυο του αρχιτέκτονα Μιτ Μητρόπουλου, η παρουσίαση θα επιχειρήσει μια κριτική πλαισίωση ξεχασμένων και λιγότερο προβεβλημένων θεωρήσεων για το μουσείο σύγχρονης τέχνης.

Ποιοί είναι οι βασικοί άξονες των πολιτιστικών και πολιτικών διεργασιών για την ίδρυση ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, ποιό είναι το θεσμικό και νομικό πλαίσιο λειτουργίας των μουσείων σύγχρονης τέχνης είναι μερικά από ερωτήματα που αναδύονται και άπτονται σε πλήθος κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν την πραγματική και φαντασιακή διαδικασία του “θεσμίζειν”. Μια ευκαιρία να ενεργοποιήσουμε στο παρόν υπόλοιπα, πλεονάζοντα, παραλειπόμενα, κεντρικά και έκκεντρα, “waste/d” αφηγήματα.

Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε το ερευνητικό έργο των Μαρίνας Μαρκέλου και Τίνας Πανδή «Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Ελλάδα: Ιστορία, θεσμικό πλαίσιο, αφηγήσεις, προοπτικές», (ακαδημαϊκοί συμβούλοι: Εσθήρ Σόλομων, Επίκουρη Καθηγήτρια Μουσειολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Μαριάννα Στραπατσάκη, καλλιτέχνιδα στο πλαίσιο της δράσης «Υποστήριξη ερευνητών με έμφαση στους νέους ερευνητές-κύκλος Β’», ΕΣΠΑ 2014-2020).

-Η έρευνα-Ο “Σύνδεσμος Καλλιτεχνών” και η διεκδίκηση για ένα “μουσείο-ζωντανό οργανισμό” (π.1976-1977)

-Το μουσείο- δίκτυο του ΜΙΤ Μητρόπουλου-Προβολή οπτικοακουστικού υλικού από το Συμπόσιο: Η Σύγχρονη Τέχνη στην Ελλάδα. Διαπιστώσεις – Προβλήματα- Προοπτικές, Πάντειο Πανεπιστήμιο, 19-20 Μαρτίου 1994, Αρχείο iset

-Το μουσείο ως πεδίο καλλιτεχνικών και ιδεολογικών ζυμώσεων π. 1990-1999. Σχολιασμός: Μαριάννα Στραπατσάκη

-Οι θεσμικοί λόγοι γύρω από ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Σχολιασμός: Εσθήρ Σολομών

-Ανοιχτή συζήτηση

Η εκδήλωση θα διεξαχθεί στα ελληνικά.

Η Δρ. Μαρίνα Μαρκέλλου είναι Δικηγόρος εξειδικευμένη στο Δίκαιο Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Αφού ολοκλήρωσε σπουδές στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και έλαβε MASTER 2 Spécialité Créations Immatérielles, στο Université Montpellier I, France, σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας, συνέχισε στο ίδιο πανεπιστήμιο με εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με τίτλο: “The Copyright Contracts under French, German and Greek law”, ως υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Ακολούθως εκπόνησε μεταδιδακτορική διατριβή στο Law Department, Universite de Poitiers, France σχετικά με την καλλιτεχνική οικειοποίηση. Κατά την τελευταία δεκαετία έχει διατελέσει ή διατελεί διδάσκουσα σε Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, διδάσκοντας σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο το δίκαιο της διανοητικής ιδιοκτησίας, το δίκαιο της πολιτιστικής κληρονομιάς και το δίκαιο των επιχειρήσεων.

Η Τίνα Πανδή είναι ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια. Eίναι διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης του Université Paris Nanterre. Η διδακτορική της διατριβή επικεντρώνεται στις προσεγγίσεις της έννοιας του συστήματος στην καλλιτεχνική πρακτική και ειδικότερα στο μέσο του σχεδίου κατά την περίοδο 1965-1975. Από το 2006 έως σήμερα εργάζεται ως Επιμελήτρια στο Τμήμα Ζωγραφικής και Τρισδιάστατων έργων του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, έχοντας αναλάβει συγγραφικό, ερευνητικό και επιμελητικό έργο. Έχει επιμεληθεί πολυάριθμες μονογραφικές, αναδρομικές και ομαδικές εκθέσεις ιστορικών και σύγχρονων καλλιτεχνών. Το 2021 εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για την διδασκαλία του μαθήματος των επιμελητικών πρακτικών. Κείμενα της έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή περιοδικά και πολυάριθμους καταλόγους, ενώ έχει παρουσιάσει την έρευνα της σε διεθνή συνέδρια και δημόσια προγράμματα.