South: Ideas around a European geography of the top and the bottom

Lecture and workshop at Panteion University Department of Anthropology

Lecture and workshop by Panos Sklavenitis focusing on various geographical and cultural determinisms and the ways by which they are reproduced in the contemporary condition. At Panteion University Department of Anthropology, Athens, 12 May 2016.

The maps, the way we read them: the north up and the south at the bottom. Ok. Now lets think about what that might mean. If we try to locate the connotations of the «top» and the «bottom» it is easy to realize that the top is used exclusively with a positive sign and the bottom with a negative. We use the upper and the lower as qualitative indicators of discrimination to characterize anything. From the economic progress of a country, to the level of someone’s education or the design flair of some subject. […] The North is indeed/of course/ really and inevitably higher than the south on all levels. It enjoys an undeniable economic, social, cultural and political supremacy, that even though that supremacy was fairly won, at the same time it has also been bestowed on. This natural superiority of the North has in any case a geopolitical scenario. When we finally stop sucking at the candy of the higher geopolitical importance supposedly enjoyed by Greece due to its geographical location, we may be able to discern the obvious. Consider the famous Dorian invasion or the impetuous manner in which the Indo-European gushed from North to South, and now try to think of any great historical route that has happened the other way round. Right, there aren’t any.

Διάλεξη και εργαστήριο από τον Πάνο Σκλαβενίτη που εστιάζει σε ποικίλους γεωγραφικούς και πολιτιστικούς ντετερμινισμούς και τρόπους με τους οποίους αυτοί αναπαράγονται στη σύγχρονη συνθήκη. Στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ανθρωπολογίας, Αθήνα, 12 Μαΐου 2016.

Οι χάρτες, ο τρόπος που τους κοιτάζουμε: ο Βορράς λοιπόν πάνω και ο Νότος κάτω. Οκ. Τώρα ας σκεφτούμε τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Αν δοκιμάσουμε να ανιχνεύσουμε τις συνδηλώσεις των ‘πάνω’ και ‘κάτω’ είναι εύκολο να διαπιστώσουμε πως το ‘πάνω’ νοείται αποκλειστικά με θετικό πρόσημο και το ‘κάτω’ με αρνητικό. Χρησιμοποιούμε το ‘ανώτερο’ και το ‘κατώτερο’ ως δείκτες ποιοτικής διάκρισης για να χαρακτηρίσουμε το οτιδήποτε. Από την οικονομική πορεία μιας χώρας μέχρι το επίπεδο μόρφωσης ή την σχεδιαστική δεινότητα κάποιου υποκειμένου. […] Ο Βορράς είναι όντως/φυσικά/πραγματικά και αναπόφευκτα ανώτερος του Νότου σε όλα τα επίπεδα. Χαίρει μιας αδιαμφισβήτητης οικονομικής, κοινωνικής, πολιτισμικής και πολιτικής υπεροχής που ενώ την έχει κερδίσει με το σπαθί του ταυτόχρονα του έχει χαριστεί. Αυτή η φυσική υπεροχή του Βορρά έχει σε κάθε περίπτωση και μια αποκλειστικά γεωπολιτική εκδοχή. Όταν επιτέλους σταματήσουμε να πιπιλάμε την καραμέλα της υψηλής γεωπολιτικής σπουδαιότητας που δήθεν απολαμβάνει η Ελλάδα λόγω της γεωγραφικής της θέσης ίσως μπορέσουμε να διακρίνουμε το αυτονόητο. Σκεφτείτε την περίφημη κάθοδο των Δωριέων ή τον ορμητικό τρόπο με τον οποίο οι Ινδοευρωπαίοι ξεχύθηκαν από το Βορρά προς το Νότο και τώρα προσπαθήστε να φέρετε στο μυαλό σας μια οποιαδήποτε σπουδαία ιστορική διαδρομή αντιστρόφως. Σωστά, δεν υπάρχει.