The Soft Power Lectures Show

  • The Soft Power Lectures Show
  • The Soft Power Lectures Show
  • The Soft Power Lectures Show

As it happens with many of the places we have been, we come across them by chance or via different coincidences. Then these places somehow become our apparatuses. The basketball court was such a case. This place was an open air cinema in the 80s. Then it became the studio of the artist Chryssa, a leading woman figure of Greek art in the 70s. And thereafter, it was designed to be a basketball court. The topographic survey was made by a member of our team as part of his previous profession as a surveyor, a profession he was practicing for living. Now, he doesn’t stand doing this profession anymore. Secondly, this particular court is the gym of Panteion University, a place that was particularly interesting for our “soft power” practice. Thirdly, the coach in chief, Christos, is a person with whom we found to affiliate in various different ways, someone who seems to share our quest on subjecthood. When the artist-surveyor, a filmmaker himself, first saw the coach, he recognised him as a person he used to see frequently in cinemas. Christos, the coach is someone who narrates athletic politics in many unexpected ways. He organizes conferences on how to play basketball with two balls, he addresses gender issues and body politics and hosts movie nights. Somehow this court has a selective affinity with our narrative.

Our narrative. Here and now the energy of Athens seems to be very high. A youngish left government claims a paradigm shift for Europe while at the same time various affairs of breakdowns catapult this energy sky high. In anticipation of the grand artistic event of the 14th documenta, the local art scene seems to have expectations, feelings of alertness, not only of euphoria but also an awareness in relation to the exoticization of the city and its subjects. In any case, the scene has already changed, foreign visitors, official and unofficial, stroll in the galleries, trendy hangouts and the occupied spaces of the city. AirBNB property investors calculate that Athens will be the place to be, the place of alternative exotic tourism of catastrophe and survival.

In places caught in the eye of the cyclone, the gaze as well as the development of a certain discourse around them is expected. The spectacle is welcome, from the episodic unveiling of the artistic director of the Athens and Epidaurus Festival to the shockingly offensive interventions of Ai Weiwei, we understand that there is little alternative than to readdress issues of power and institutions, to understand who is talking on behalf of whom and what it really means to be institutional, extrainstitutional or para-institutional. At the moment we are part of a southern experiment, as a paradigm of “creative sustainability”. This south, though, is based on power relations and stereotypes which are repeated, that relocalize and re-regionalize the world and the subjects in order to maintain a minimum of the existing status quo. Athens is pending on its bipolar identity between economic catastrophe, refugee asphyxiation and exemplary creative energy. As it is very common for subjects of the south, we internalize a defensive and reflective position on our strenuous situation. This is a common position of frail subjects. As professionals, though, working in Athens, we were well before the crisis, perpetually oscillating between amateurism and professionalism, between giveaway for contemporary art and badly paid livelihood through jobs that, so frequently, have little to do with our professional specificity. The dilemmas we confront everyday, questions of survival and acquiescence is a procedure bound to the larger, tough reality of labor and the complex relation between menial and immaterial, voluntary and remunerated work.

As part of a decision working within or on the side of the institutions, the Temporary Academy of Arts was initiated by Elpida Karaba in 2013. PAT (an abbreviation of Temporary Academy of Arts) is an educational and artistic project that develops a para-institutional action, meaning that it is part of the cultural machinery and it doesn’t proscribe institutions altogether but attempts to participate in the construction of new institutions. PAT in every project invites colleagues to design and perform its program. The Soft Power Lectures are designed by PAT as part of Actopolis, a project initiated and supported by Goethe-Institut. The Soft Power Lectures are a series of performative lectures, co-curated by Elpida Karaba and Glykeria Stathopoulou designed and performed by Panos Sklavenitis, So a Dona, Despina Zefkili, Constantinos Hadzinikolaou and invited artists. The Soft Power, a kind of power derived from diplomacy, is the exercise of power that aligns subjects to one own’s perspective using persuasion, example, seduction, and myth. The Soft Power lectures aim to explore how a city and an academy can exercise soft power in order to hegemonize the discourse around itself and everything surrounding it, asking if it is possible to take advantage of the exoticization of the crisis and to produce a “beneficial branding”, to utilize the “germ” of creativity and enjoy the benefits of this so called “applied imagination”, for the city and the subjects that are involved in it.

In the Soft Power Lectures Show we present material such as texts, lectures, artifacts and apparatuses produced within the context of the Soft Power Lectures of the Temporary Academy of Arts. This discursive and variable material forms a particular narrative around the South and its subjects, that counters its stereotypical depiction, aims to question the established conceptions of the artwork, the mechanisms of the art context and to reflect on our institutional surroundings. In the Soft Power Lectures as well as in the Show, we activate mechanisms of power relations as the dispositif and the apparatus. The material produced and put on display functions literally and symbolically, in explicit and implicit ways in order to claim our subjecthood, as the issues of power raised by Foucault seem to be still very persistent and by no means resolved. The methodological, or strategic, function of the term dispositif allows us to bind together heterogeneous elements and to look at how their inter-play results in a specific formation producing both power structures and knowledge.

The Soft Power Lectures took place in institutional and outer-institutional spaces, with a mixed or solely for a specific public such as university students, with distinguished and younger guests. The materials produced around the Soft Power Lectures, span from video works, recorded lectures, archival material, sound pieces and live performances that narrate the story of southern subjects. This material supplies our exhibition, theoretical and curatorial practice, gathering and organizing the discourse that is produced around the exotic Athens of the crisis and creativity, aiming to reposition ourselves within our local professional field regarding our practice, working and living condition and connecting with meaningful cultural production.

We have performed and continue to perform lectures in university classes, such as the Anthropology Department at the Panteion University, the Athens School of Fine Arts and the School of Architecture in Athens. We use methodologies specific to each discipline, to perform critical discourse analysis on current affairs that we present as case studies, to reveal reproductions or disguises of power relations. An archival device made particularly for the show will endorse this material, providing as any other archival dispositif the legitimization of historical material worth documenting it. PAT is particularly interested to look again into our recent cultural history. A particular effort is given to narrate the story of our recent cultural production, of modern Greek art, examining the norms to which historiography is subjected and the effects produced by its view to the past and revisit Greek art historiography with terms different to the macho subjects of art, putting it up for debate. Both in the Soft Power Lectures Show as in our future plans we reread the (sad) tropics and we talk again for gendered art, for the meta and anti-human condition.

We produce works or we study works that revisit historic creative subjects of our locality, as the film on Aspa Stasinopoulou by filmmaker Cοnstaninos Hadzinikolaou, or the work on Vlassis Caniaris by Giota Ioannidou, the work on Maria Karavela by Mary Zygouri or the video on Niki Kanagini by Stefania Ablianiti & Stavroula Morakea, artworks, that can also be read as proposals for a different construction of the past. Further new project-specific works are made, as the video lecture “South” by Panos Sklavenitis. In the video, Iordanis Hadjijavousoglou (a fictional persona performed by the writer Eleftherios Keramidas) narrates the South, developing ideas around a European geography of the top and the bottom, challenging constructions of national pride and inferior and superior complexes. Also the video lecture “The Champions of Pleasure” the professor Triantafyllos Manousakis (performed by Apostolos Lampropoulos) proposes a gay reading of Greek history from ancient to modern history, running through Hellenistic years to the Greek revolution of 1821, to the Greek civil war, based on narrations on certain legendary figures of Greek history such as Alexander the Great, Karaiskakis and Velouhiotis. Some works, as the above, target in a provocative way preconceptions and reactionary attitudes obvious and latent in our society.

Other works, such as “Aspa” by Constantinos Hadzinikolaou, are based on much more subtle gestures of looking into our recent history and cultural tradition to realize our past but more fiercely our current condition and interpretations of our identity, as women, cultural workers or subjects of a certain time and locality. In any case the works as apparatuses create an effect of how to perceive the content of the lectures, to capture, orient, determine, intercept, model, control, secure the gestures, behaviors, opinions of the audience. During the Soft Power Lectures we realized that in many cases the audience outside a common exhibition practice is not prepared to reread the works, indicative of the way art is interpreted, practiced and consumed.

We adopt the mechanism of an explicit gesture; we produce new descriptions of the works to determine the terms of viewing. Sometimes, these apparatuses, have a hard effect on the subjects as the case for example with a collective interview performance we orchestrated that was addressed to artists and other professionals currently working in Athens. An event which beyond our intentions was perceived by some as violent and uncomfortable. This was a condition we reflected on, and we tried to work on. Every lecture was improvised and designed based on information, reactions and results derived from the previous lectures and actions. At the event of the Performative Interviews, the literal and blunt method we used to address certain questions to the interviewees, reveal a lot about the still open battles we have to give, and inform us for future events. For example, one could comprehend a lot about how professionals in our field have internalized the fallacy of unpaid cultural work and how difficult it is to eradicate this. In our question if art is a profession, most of the answers were negative, placing art in a sphere somewhere between a vocation and some indefinable other. As for the question if women, transgender or other subjects are paid differently, the answer was mostly no, as though one forgets that already the south is paid less for the same services, or even we tend to disregard that it is legitimate that people working in the former Eastern Bloc to be payed smaller salaries as the ones working in the former Western Bloc, as, it doesn’t mean something that in big cultural events internationally you will rarely find in high influential positions subjects from the exotic Athens. The Western world intensifies the mechanisms of classifying the subjects to different rates according to gender, colour and origin, and this question was on our behalf a statement and not a banal question as it was perceived by some. So, future projects on labour or gender, equally as projects on subjected history, become of particular interest for our practice and for the designing of the future program of PAT.


The Soft Power Lectures Show
31 May 2016
Basketball court, Panteion University, Athens

Temporary Academy of Arts (PAT)
(Elpida Karaba, Glykeria Stathopoulou, Sofia Dona, Constantinos Hadzinikolaou, Panos Sklavenitis, Despina Zefkili)

The Soft Power Lectures, archive videos, 2016.

Constantinos Hadzinikolaou
Aspa, digitized super 8 film, 4’, 2014
Aspa lights a cigarette, book, 2014
Fire Walker 2, digitized super 8 film, 3’, 2015 Sunsets, performance for film & sound, 7’, 2016

Sofia Dona
Soft Power Screening, 2016

Panos Sklavenitis
The Champions of Pleasure, ΗDV, 17’, 2016
South, ΗDV, 11’, 2016
Daysign / Narratives around the Greek sun, Book, limited Edition of 50, 2016

Nikos Alexopoulos
Photo series PAT, 2016


Invited artists

Stefania Ablianiti & Stavroula Morakea
The dinner (after Niki Kanagini), video loop 7’, 2015

Angelos Krallis
Workout, broadcast/radio installation, 90 min
Faggots, faggots!, poem, 2015

Yannis Papadopoulos
Installation, 2016

Thalia Raftopoulou
The Dance Floor, temporary installation, 2016

Kostis Velonis
Design of state of emergency sculpture, lecture, 2016

Όπως συμβαίνει συχνά με πολλά από τα μέρη στα οποία βρισκόμαστε, πέφτουμε πάνω τους κατά τύχη ή μέσα από διάφορες συμπτώσεις. Τότε αυτά τα μέρη γίνονται τα εργαλεία μας. Το γήπεδο Μπάσκετ είναι μία τέτοια περίπτωση. Αυτό το μέρος, ήταν θερινό σινεμά στη δεκαετία του ΄80. Μετά έγινε το εργαστήριο της Χρύσας, μίας ηγετικής φυσιογνωμίας της Ελληνικής Τέχνης της δεκαετίας του ΄70. Μετά σχεδιάστηκε για να γίνει γήπεδο μπάσκετ. Η τοπογραφική έρευνα για το γήπεδο έγινε από ένα μέλος της ομάδας μας ως μέρος της προηγούμενης δουλειάς του ως τοπογράφος, ένα επάγγελμα από το οποίο βιοποριζόταν. Τώρα δεν αντέχει να ασκεί αυτό το επάγγελμα πια. Δεύτερον το συγκεκριμένο γήπεδο είναι το γυμναστήριο του Παντείου Πανεπιστημίου, ένα μέρος το οποίο ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον και σχετικό με τις διαλέξεις των Soft Power Lectures. Τρίτον, ο Χρήστος, ο υπεύθυνος προπονητής του γηπέδου, είναι ένα πρόσωπο με το οποίο βρήκαμε διάφορες συνδέσεις. Είναι κάποιος ο οποίος φαίνεται να μοιράζεται την αναζήτησή μας σχετικά με τις υποκειμενικότητες. Ο καλλιτέχνης τοπογράφος, ο ίδιος κινηματογραφιστής, όταν είδε τον προπονητή στο γήπεδο τον αναγνώρισε, ήταν ένα άτομο που έβλεπε συχνά στα σινεμά. Ο Χρήστος, ο προπονητής, είναι κάποιος που αφηγείται πολιτικές των αθλητικών με διάφορους απροσδόκητους τρόπους. Οργανώνει ομιλίες για το πώς μπορεί να παίξει κάποιος μπάσκετ με δύο μπάλες, απευθύνει θέματα ισότητας των φύλων και πολιτικές του σώματος και οργανώνει κινηματογραφικές προβολές. Κατά κάποιο τρόπο αυτό το γήπεδο έχει εκλεκτικές συγγένειες με τη δική μας αφήγηση.

Η αφήγησή μας. Εδώ και τώρα η ενέργεια της πόλης φαίνεται να είναι πολύ υψηλή. Μια «νεανική» αριστερή κυβέρνηση διεκδικεί την αλλαγή παραδείγματος για την Ευρώπη ενώ παράλληλα συμβάντα εκτοξεύουν στα ύψη αυτή την ενέργεια. Στην αναμονή για παράδειγμα, της διεξαγωγής του διεθνούς καλλιτεχνικού γεγονότος της Ντοκουμέντα, υπάρχει έντονη προσμονή, ένα αίσθημα εγρήγορσης για την εικαστική σκηνή αλλά και επιφυλακτικότητας σε σχέση με την εξωτικοποίηση της πόλης και των υποκειμένων της. Σε κάθε περίπτωση όμως το σκηνικό προς στιγμήν έχει αλλάξει ήδη, ξένοι επισκέπτες επίσημοι και ανεπίσημοι σουλατσάρουν στις γκαλερί, στα τρέντι στέκια, στις καταλήψεις. Οι επενδυτές ακινήτων, και οι μεσίτες του AirBNB προβλέπουν πως η Αθήνα θα γίνει η πόλη που κάποιος πρέπει να επισκεφτεί, η πόλη για εναλλακτικό εξωτικό τουρισμό, καταστροφής και επιβίωσης.

Σε μέρη τα οποία βρίσκονται στο μάτι του κυκλώνα, το βλέμμα όπως και η παραγωγή ενός συγκεκριμένου λόγου γύρω από αυτά είναι δύσκολο να αποφευχθούν. Το θέαμα είναι ευπρόσδεκτο, από την επεισοδιακή αποκαθήλωση του διευθυντή του φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, μέχρι τις επίμαχες παρεμβάσεις του καλλιτέχνη Ai Weiwei, αντιλαμβανόμαστε πως υπάρχουν λίγες εναλλακτικές παρά να επαναπροσδιορίσουμε ζητήματα εξουσίας και ζητήματα σχετικά με τους θεσμούς, να αντιληφθούμε ποιος μιλάει εξ ονόματος ποιανού και τί σημαίνει να δουλεύει κάποιος σε θεσμικό, εξωθεσμικό ή παραθεσμικό πλαίσιο. Αυτή τη στιγμή η Αθήνα είναι μέρος ενός Νότιου πειράματος, αποτελεί ένα παράδειγμα «δημιουργικής βιωσιμότητας». Αυτός ο Νότος όμως, βασίζεται σε σχέσεις εξουσίας και στερεότυπα που αναπαράγονται, που συνεχίζουν να κατασκευάζουν περιφέρειες και τα υποκείμενά τους, προκειμένου να διατηρηθεί το υπάρχον status quo.

Η Αθήνα εκκρεμεί στη διπολική της ταυτότητα ανάμεσα στην οικονομική καταστροφή, την προσφυγική εισροή και την υποδειγματική δημιουργική ενέργεια. Όπως είναι σύνηθες για τα υποκείμενα του Νότου, εσωτερικεύουμε μια αμυντική και αναστοχαστική θέση σχετικά με το επείγον της κατάστασής μας. Μια θέση που συχνά οικειοποιούνται ευπαθή, ευάλωτα υποκείμενα. Ως επαγγελματίες όμως, που εργαζόμαστε στην Αθήνα, βρισκόμασταν πολύ πριν από την κρίση, σε μία αέναη ταλάντωση μεταξύ ερασιτεχνισμού και επαγγελματισμού, μεταξύ προσφοράς για τη σύγχρονη τέχνη και κακοπληρωμένων δουλειών που συχνά δεν έχουν καμία σχέση με την επαγγελματική μας εξειδίκευση. Τα διλήμματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά, ζητήματα επιβίωσης και συναίνεσης, ανήκουν σε μία διαδικασία που συνδέεται με την ευρύτερη, σκληρή πραγματικότητα της εργασίας και την πολύπλοκη σχέση μεταξύ της άυλης, εθελοντικής και αμειβόμενης εργασίας.

Ως μέρος μιας διεργασίας επινόησης άλλων μορφών θεσμού και θέσμισης, η Προσωρινή Ακαδημία Τεχνών ιδρύθηκε από την Ελπίδα Καραμπά το 2013. Η ΠΑΤ είναι ένα εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό πρότζεκτ που αναπτύσσει παρα-θεσμική δράση, πράγμα που σημαίνει ότι είναι μέρος του πολιτιστικού μηχανισμού, δεν αποκηρύσσει τους θεσμούς συνολικά αλλά επιχειρεί να συμμετάσχει στην κατασκευή νέων θεσμών. Η ΠΑΤ σε κάθε έργο προσκαλεί συναδέλφους να σχεδιάσουν και να επιτελέσουν το πρόγραμμά της.

Το πρόγραμμα των Soft Power Lectures σχεδιάστηκε από την ΠΑΤ ως μέρος του Actopolis, ενός πρότζεκτ που υποστηρίζεται από το Goethe-Institut. Τα Soft Power Lectures είναι μια σειρά επιτελεστικών διαλέξεων που συνεπιμελούνται η Ελπίδα Καραμπά και η Γλυκερία Σταθοπούλου και σχεδιάζονται και επιτελούνται από τον Πάνο Σκλαβενίτη, τη Σοφία Ντώνα, τη Δέσποινα Ζευκιλή, τον Κωνσταντίνο Χατζηνικολάου και προσκεκλημένους καλλιτέχνες. Η Ήπια Δύναμη, ένας όρος που προέρχεται από τη διπλωματία, είναι η άσκηση της εξουσίας που στοχεύει στην υποκειμενοποίηση χρησιμοποιώντας πειθώ, παραδείγματα, αποπλάνηση και μύθο. Το πρόγραμμα των Soft Power Lectures έχει ως στόχο να διερευνήσει πώς μπορεί μια χώρα, μια πόλη, μια ακαδημία να εξασκήσει ήπια δύναμη προκειμένου να ηγεμονεύσει τον λόγο γύρω από τον εαυτό της και όσα την περιβάλλουν, θέτοντας την ερώτηση για το αν μπορεί κανείς να εκμεταλλευτεί την εξωτικοποίηση της κρίσης για να παράξει ένα ωφέλιμο branding, να αξιοποιήσει το “μικρόβιο” της δημιουργικότητας και να απολαύσει τα οφέλη αυτής της “εφαρμοσμένης φαντασίας”, για την πόλη και τα υποκείμενα που ασχολούνται με αυτή.

Στο Soft Power Lectures Show, παρουσιάζονται κείμενα, διαλέξεις και έργα τέχνης που έχουν παραχθεί στα πλαίσια των Soft Power Lectures της Προσωρινής Ακαδημίας Τεχνών. Αυτό το μεταβλητό υλικό σχηματίζει μια ιδιαίτερη αφήγηση γύρω από το Νότο και τα υποκείμενά του, που αντιτάσσεται στις στερεότυπες απεικονίσεις του και την παγιωμένη πρόσληψή του. Επιπλέον, το υλικό αυτό έχει ως στόχο να αμφισβητήσει τις καθιερωμένες αντιλήψεις περί του έργου τέχνης, τους μηχανισμούς του πλαισίου της τέχνης και να μας προβληματίσει σχετικά με το θεσμικό μας περιβάλλον. Στις Soft Power Lectures όπως και στην τελική παρουσίαση, ενεργοποιούμε μηχανισμούς που παράγουν σχέσεις εξουσίας, όπως το apparatus (dispositif). Το υλικό που παράγεται και παρουσιάζεται, λειτουργεί κυριολεκτικά και συμβολικά με άμεσους και έμμεσους τρόπους ως προς την διεκδίκηση υποκειμενικοτήτων, μιας και τα ζητήματα εξουσίας που έθεσε ο Φουκώ εξακολουθούν να είναι καίρια και σε καμία περίπτωση δεν έχουν επιλυθεί.

Το πρόγραμμα των Soft Power Lectures πραγματοποιήθηκε σε θεσμικούς και εξωθεσμικούς χώρους, με μικτό ή μόνο για ένα συγκεκριμένο κοινό όπως φοιτητές, με διακεκριμένους και μη επισκέπτες. Το υλικό που παράχθηκε γύρω από τα Soft Power Lectures, ποικίλει, από βίντεο, ηχογραφημένες διαλέξεις, αρχειακό υλικό, ηχητικά έργα και επιτελέσεις που αφηγούνται την ιστορία των νότιων υποκειμένων. Το υλικό αυτό, τροφοδοτεί την εκθεσιακή, θεωρητική και επιμελητική πρακτική της ΠΑΤ και αποτελεί μία συλλογή και οργάνωση του λόγου που παράγεται γύρω από την εξωτική Αθήνα της κρίσης και της δημιουργικότητας. Επιπλέον, το πρόγραμμα των Soft Power Lectures, είχε ως στόχο να μας επανατοποθετήσει με άλλους όρους στο εγχώριο επαγγελματικό πεδίο και να διαπραγματευθεί τις συνθήκες εργασίας, διαβίωσης και επισφάλειας της πρακτικής μας. Έχουμε επιτελέσει και συνεχίζουμε να επιτελούμε διαλέξεις σε πανεπιστήμια, όπως στο Τμήμα Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, τη Σχολή Καλών Τεχνών και τη Σχολή Αρχιτεκτονικής στην Αθήνα. Χρησιμοποιούμε μεθοδολογίες συγκεκριμένες κάθε γνωστικής πειθαρχίας, για την κριτική ανάλυση του λόγου σχετικά με τρέχοντα γεγονότα που παρουσιάζουμε ως περιπτωσιολογικές μελέτες, για να αποκαλυφθούν μέσα από αυτά αναπαραγωγές ή μεταμφιέσεις των σχέσεων εξουσίας.

Πέραν αυτού, οι δράσεις της Προσωρινής Ακαδημίας Τεχνών στρέφονται στην πρόσφατη πολιτιστική μας ιστορία καθώς και στις αφηγήσεις της πρόσφατης ελληνικής πολιτιστικής παραγωγής και του ελληνικού μοντερνισμού. Η ΠΑΤ μελετά τους κανόνες στους οποίους υπόκειται η ιστοριογραφία και την εκφορά για το παρελθόν που ορίζουν αυτές οι θέσεις, καθώς και επανεξετάζει την ελληνική ιστοριογραφία της τέχνης με όρους διαφορετικούς από το κυρίαρχο πατριαρχικό μοντέλο. Ξαναδιαβάζουμε τους (θλιβερούς) τροπικούς και αναφερόμαστε και πάλι στην έμφυλη τέχνη, την μετα και αντι-ουμανιστική συνθήκη.

Παράγονται έργα ή εξετάζονται έργα που μελετούν διάφορα ιστορικά δημιουργικά υποκείμενα, όπως η ταινία για την Άσπα Στασινοπούλου του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, το έργο για τον Βλάση Κανιάρη της Γιώτας Ιωαννίδου, το έργο για τη Μαρία Καραβέλα της Μαίρη Ζυγούρη ή το βίντεο για τη Νίκη Καναγκίνη από τη Στεφανία Αμπλιανίτη & τη Σταυρούλα Μωρακέα, έργα τέχνης, που μπορεί επίσης να αναγνωστούν και ως προτάσεις για μια διαφορετική κατασκευή του παρελθόντος. Επίσης παράγονται νέα έργα, όπως το βίντεο διάλεξη “Νότος” του Πάνου Σκλαβενίτη. Στο βίντεο αυτό, ο Ιορδάνης Χατζηγιαβούσογλου (μία πλασματική persona που επιτελείται από τον συγγραφέα Ελευθέριο Κεραμίδα) αφηγείται το Νότο, αναπτύσσοντας ιδέες γύρω από μια ευρωπαϊκή γεωγραφία των πάνω και των κάτω, μία προκλητική ερμηνεία πάνω στις κατασκευές εθνικής ταυτότητας, εθνικής υπερηφάνειας και συμπλεγμάτων ανωτερότητας και κατωτερότητας. Επίσης στη βίντεο διάλεξη του Σκλαβενίτη “οι Ανδρείοι της Ηδονής”ο καθηγητής Τριαντάφυλλος Μανουσάκης (επιτελείται από τον Απόστολο Λαμπρόπουλο) προτείνει μία gay ανάγνωση της ελληνικής ιστορίας από την αρχαιότητα έως σήμερα, καλύπτοντας την περίοδο από τα Ελληνιστικά χρόνια, την ελληνική επανάσταση του 1821 μέχρι και τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, βασιζόμενος σε αφηγήσεις σχετικά με μυθικές μορφές της ελληνικής ιστορίας, όπως ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Καραϊσκάκης και ο Βελουχιώτης.

Έργα όπως τα παραπάνω, στοχεύουν με ένα προκλητικό τρόπο σε προκαταλήψεις και αντιδραστικές συμπεριφορές έντονες στον κοινωνικό μας περίγυρο. Άλλα έργα, όπως η “Άσπα” του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, βασίζονται σε πιο λεπτές χειρονομίες, κοιτάνε την πρόσφατη ιστορία και πολιτιστική παράδοση και προτείνουν διαφορετικές νοηματοδοτήσεις του παρελθόντος, αλλά κυρίως συνείδησης του παρόντος και επαναπροσδιορισμό των ταυτοτήτων μας, ως γυναίκες, ως εργαζόμενοι στο πολιτιστικό πεδίο ή ως υποκείμενα σε ένα ορισμένο χρονικό πλαίσιο και τοποθεσία. Σε κάθε περίπτωση τα καλλιτεχνικά έργα ως μηχανισμοί, πλαισιώνουν τις διαλέξεις, προσανατολίζουν, καθορίζουν, ελέγχουν, εξασφαλίζουν τις χειρονομίες, τις συμπεριφορές, τις απόψεις του κοινού. Κατά τη διάρκεια των Soft Power Lectures συνειδητοποιήσαμε ότι σε πολλές περιπτώσεις το κοινό που βρίσκεται εκτός μιας κοινής εκθεσιακής πρακτικής, δεν είναι διατεθειμένο να ξαναδιαβάσει τα έργα, ενδεικτικό του τρόπου που ερμηνεύεται, ασκείται και καταναλώνεται η τέχνη.

Σε διάφορες δράσεις της ΠΑΤ υιοθετούνται μηχανισμοί και μέθοδοι ρητών χειρονομιών. Μερικές φορές, αυτές οι χειρονομίες ανάλογα με την περίπτωση, έχουν έντονη επίδραση στα υποκείμενα. Για παράδειγμα σε μια συλλογική επιτελεστική συνέντευξη που ενορχήστρωσε η ομάδα της ΠΑΤ, η οποία απευθυνόταν σε καλλιτέχνες και άλλους επαγγελματίες που εργάζονται στην Αθήνα, η δράση αυτή, πέρα από τις προθέσεις μας, έγινε αντιληπτή από ορισμένους ως βίαιη. Κάθε διάλεξη σχεδιάστηκε και επιτελέστηκε με βάση τις πληροφορίες, τις αντιδράσεις και τα αποτελέσματα που προκύψαν από τις προηγούμενες διαλέξεις και δράσεις. Στην περίπτωση των Επιτελεστικών Συνεντεύξεων, η γραμμική και αδιαμεσολάβητη μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για να απευθύνουμε ορισμένες ερωτήσεις στους συμμετέχοντες, αποκαλύπτουν πολλά για τις ανοικτές ακόμα μάχες που έχουμε να δώσουμε. Για παράδειγμα, θα μπορούσε κανείς να κατανοήσει πολλά, σχετικά με το πώς οι επαγγελματίες στον τομέα μας έχουν εσωτερικεύσει τη σφαλερότητα της απλήρωτης εργασίας στο πολιτιστικό πεδίο και πόσο δύσκολο είναι να εξαλειφθεί αυτό. Στην ερώτησή μας, αν η τέχνη είναι επάγγελμα, οι περισσότερες απαντήσεις ήταν αρνητικές, τοποθετώντας την τέχνη σε μια σφαίρα κάπου μεταξύ ενός κοινωνικού φαινομένου, ατομικής κλίσης και κάποιου απροσδιόριστου άλλου.

Όσον αφορά το ερώτημα αν οι γυναίκες και οι διαφυλικοί πληρώνονται διαφορετικά από άλλα υποκείμενα, η απάντηση ήταν ως επί το πλείστον πως όχι, σαν ένας να ξεχνά ότι ήδη ο Νότος πληρώνεται λιγότερο για τις ίδιες υπηρεσίες, επιδεικνύοντας πως ακόμα έχουμε την τάση να αδιαφορούμε για το ότι είναι νομιμοποιημένο, οι άνθρωποι που εργάζονται στo πρώην Ανατολικό μπλοκ, για την ίδια εργασία να πληρώνονται λιγότερο από αυτούς που εργάζονται στο πρὠην Δυτικό μπλοκ, ή για παράδειγμα, σε μεγάλα διεθνή πολιτιστικά γεγονότα, σπάνια βρίσκονται σε διευθυντικές θέσεις υποκείμενα από την εξωτική πόλη της Αθήνας. Ο Δυτικός κόσμος εντείνει τους μηχανισμούς ταξινόμησης υποκειμένων σε διαφορετικές κατηγορίες ανάλογα με το φύλο, το χρώμα και την καταγωγή, και αυτή η ερώτηση ήταν από την πλευρά μας μια δήλωση και όχι ένα κοινότυπο ζήτημα όπως θεωρήθηκε από κάποιους. Έτσι, πρότζεκτ σχετικά με την εργασία ή το φύλο που καθορίζουν την ύπαρξή μας και το μέλλον μας, καθώς και πρότζεκτ αναθεώρησης της ιστορίας, θα συνεχίσουν να εφοδιάζουν την πρακτική μας και το σχεδιασμό του μελλοντικού προγράμματος της ΠΑΤ.


The Soft Power Lectures Show
31 Mαΐου 2016
Γήπεδο μπάσκετ, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα

Προσωρινή Ακαδημία Τεχνών (ΠΑΤ)
(Ελπίδα Καραμπά, Γλυκερία Σταθοπούλου, Δέσποινα Ζευκιλή, Σοφία Ντώνα, Πάνος Σκλαβενίτης, Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου)

The Soft Power Lectures, βίντεο αρχεία, 2016.

Σοφία Ντώνα
Soft Power Screening, 2016

Πάνος Σκλαβενίτης
Οι Ανδρείοι της Ηδονής, ΗDV, 17’, 2016 South, ΗDV, 11’, 2016
Daysign: Αφηγήσεις γύρω από τον ελληνικό ήλιο, βιβλίο, περιορισμένη έκδοση 50 αντίτυπα, 2016

Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου
Άσπα, ψηφιοποιημένο φιλμ super 8, 4’, 2014
Η Άσπα ανάβει ένα τσιγάρο, βιβλίο, 2014
Fire Walker 2, ψηφιοποιημένο φιλμ super 8, 3’, 2015
Ηλιοβασιλέματα, περφόρμανς για φιλμ & ήχο, 7’, 2016

Νίκος Αλεξόπουλος
Σειρά Φωτογραφιών ΠΑΤ, 2016


Προσκεκλημένοι καλλιτέχνες

Στεφανία Αμπλιανίτη & Σταυρούλα Μωρακέα
Το δείπνο (Νίκη Καναγκίνη), βίντεο σε επανάληψη 7’, 2015

Κωστής Βελώνης
Σχεδιασμός γλυπτικής εκτάκτου ανάγκης, διάλεξη, 2016

Άγγελος Κράλλης
Workout, broadcast/radio installation, 90′
Faggots, faggots!, ποίημα, 2015

Γιάννης Παπαδόπουλος
Εγκατάσταση, 2016

Θάλεια Ραυτοπούλου
Η πίστα χορού, προσωρινή εγκατάσταση, 2016